Etiket arşivi: Formula 1

Grand Prix Yarış Otomobilleri

Formula araçları, açık lastikli, açık kokpitli, sadece sürücü koltuğuna sahip, önünde ve arkasında birer kanat bulunan bir yarış aracıdır. Formula araçları çok güçlü, teknik olarak ileri seviyede geliştirilmiş araçlardan oluşur. Yeni teknolojiler genellikle ilk kez formula otomobillerinde denenir. Araçların nasıl olması gerektiği ve bir yarışın nasıl yapılabileceğine dair çok özel kurallar bulunur. Bu yazımızda bu teknik kurallar yani araçların ana sistemi, aktarım sistemleri, motor ve süspansiyon ve gibi teknik özelliklerine değineceğiz.

F1-competition-model

Formula araçlarında da binek otomobiller gibi içten yanmalı motorlar kullanır, süspansiyon, aktarım sistemleri, lastik ve frenleri bulunur. Ancak Formula araçları, binek otomobilleri gibi normal sürüş için tasarlanmamıştır. Formula araçlarında en önemli şey hızdır, rahatlıkla 350 km üzerindeki hızlara çıkabilirler.

Motor             : Motorun yapısı çelik ve dökme demirden yapılmalıdır. Pistonlar, silindir başı ve silindir yatakları yapay kimyasal bileşiklerden yapılamazlar. 0-100 km hızlanması ortalama üç saniye civarındadır. 2006 yılından önce Formula 1 araçları, 3-litre V10 motorlardan oluşmaktaydı. Bu kural daha sonra, 2.4-litre V8 motor kullanılması şeklinde değiştirildi. Bu değişiklikten sonra bile Formula 1 araçları, 900 beygir gücüne ulaşabilmektedir. Formula 1 motorunun her 750-800 kilometre de bir tekrar yapılandırılması gerekir. Çünkü bu kadar yüksek bir gücü üretmek için motor devri çok yüksek seviyelerde tutulmaktadır (dakikada yaklaşık 18.000 devir). Motor devrini bu kadar yüksek seviyelerde tutmanın sonucunda oluşan ısı miktarından dolayı motorda ve taşıyıcı sistemlerden yıpranma ve aşınmalar oluşur.

Aerodinamik Ve Ağırlık: Kanatlar kesinlikle şasiye sabitlenmiş olmalı ve hava akımlarından dolayı hareket etmemelidir. Otomobil kanatları uçak kanatları gibidir fakat ters yerleştirilmiştir bu yüzden de uçak kanatlarının tersine çalışır yani kanatlar otomobili kaldırmak yerine yere bastırır ve bu şekilde otomobilin yol tutuşunu arttırır. Arka kanatların genişliği en fazla 100 cm, yüksekliği ise en fazla 30 cm olabilir. Ön kanatlar 50 kg’ı kaldırabilecek dayanıklıkta olmalıdır. Araçlar yaklaşık 550 kg civarında bir ağırlığa sahiptir. Toplam ağırlık, tam teçhizatlı pilot ile birlikte 600 kg’dan fazla olmak zorundadır.

Şasi                 :  Şasi (Kasa) Süspansiyon, tekerlekler ve diğer bütün elemanların bağlandığı, motorun üzerine monte edildiği gövde kısmıdır. Şasi dayanıklık sağlayan, hafif ve sağlam karbon fiber elyafından monocoque (tüm parçanın tek bir materyal ile yapılması anlamına gelir) yapıda üretilmektedir.

Fren                : Araç sadece hidrolik fren sistemini kullanabilir. İki tane hidrolik sistem bulundurur. ABS (Anti-lock Brake System) yasaktır. Her tekerlekte en fazla 6 pistonlu fren kalibresi kullanılabilir. Her tekerlek için bir tane disk kullanılabilir. Bu diskin kalınlığı en fazla 2.8 cm, dış çapı ise en fazla 27.8 cm olabilir. 200 km hızla giden bir otomobilin durma mesafesi 55 metre, süresi sadece 1,9 saniyedir. Formula araçlarında sert fren yapıldığında fren sistemi çok ısınır. Frenlerin verimli çalışmasını sağlamak için özel bir sıvı kullanılır ve frenler devamlı kullanıldığında bile kaynamaz.

Kokpit            : Pilotun oturduğu koltuk, çıkartılabilir olarak özel yöntemle üretilir. Koltuğa özel güvenlik kemer sistemiyle bağlanan pilot sadece başını, kollarını ve ayaklarını oynatabilir.

Vites Kutusu  : Otomatik vites kutusu yasaklanmıştır. Spin atmayı engelleyici herhangi bir sistem kullanılamaz.  Vites değiştirilmesi sadece pilot tarafından yapılabilir. Vites oranı sayısı en az dört en fazla yedi olabilir. Bütün aracın geri vitezi olmalıdır.

ÖLÇÜLER

Aracın Boyutları        : Aracın genişliği en fazla lastikler ve jantlar da dahil olmak üzere 180 cm olabilir. Aracın uzunluğu en fazla 420 cm olabilir. Aracın yüksekliği en fazla 95 cm olabilir, İki tekerlek arası en fazla 140 cm olabilir. Arka kanatların genişliği en fazla 100 cm, yüksekliği ise en fazla 30 cm olabilir. Ön kanatlar, 50 kg’ı kaldırabilecek dayanıklılıkta olmalıdır ve en fazla 0.5 esneyebilir.

Direksiyon      : Araç direksiyonu bir soket ile monte edilmiştir ve çok kolay bir şekilde takılıp çıkartılabilir. Binek bir otomobilin direksiyonunun neredeyse yarısı kadar büyüklüktedir. Aracın tüm kontrol mekanizmaları direksiyon üzerindedir yani direksiyon aracın komuta merkezidir. Formula 1 pilotları ellerini direksiyondan ayırmadan tüm aracı kontrol edebilirler. Direksiyonun her tarafı düğmelerle ve anahtarlarla doludur ve her biri ayrı bir işlevi yerine getiriyor. Yarış esnasında pilot, aracın performansını artırmak için, sadece bir parmak hareketiyle neredeyse her ayarı değiştirebilir (vites değişimleri,  yakıt karışımı,  fren dengesi ve benzeri).

Tekerlekler     : Jantlar metallerden yapılmak zorundadır. Ön tekerleklerin genişliği en fazla 35.5 cm, en az 30.5 cm, arka tekerleklerin genişliği en fazla 38 cm, en az 36.5 cm olmalıdır. Bütün tekerleklerin çapı 66 cm ile sabitlenmiştir. Yarış sırasında lastikler ısınır ve sıcaklıkları 110 dereceye kadar çıkabilir. Kuru zemin lastikleri üzerinde hiç diş deseni yoktur fakat ıslan zemin lastikleri üzerinde belirgin diş desenleri mevcuttur.